Q-koortsbacterie reist zeker 12 kilometer

MAASTRICHT - De bacterie die Q-koorts veroorzaakt lijkt zich tot zeker twaalf kilometer in de omtrek door de lucht te kunnen verspreiden. Een inventarisatie van ziektemeldingen rondom een besmet melkgeitenbedrijf in het Limburgse Voerendaal door de GGD Zuid-Limburg heeft dat uitgewezen.

Boerderij in Flevoland waar begin dit jaar besmette schapen zijn geruimd. ANP
Gegevens over de abortusgolf op het bedrijf ruim een jaar geleden vormen uniek onderzoeksmateriaal, omdat er in de regio geen andere besmettingshaarden zijn gevonden.

Onderzoeker en GGD-arts infectieziektebestrijding Volker Hackert heeft dat donderdag uitgelegd. Nader onderzoek moet duidelijker maken hoe snel en hoe ver de bacterie zich verspreid en welke factoren daarbij een rol spelen. Bovendien denkt de GGD een uitgelezen kans te hebben om een definitief wetenschappelijk verband te leggen tussen de abortussen op het geitenbedrijf en de humane ziektegevallen. (ANP)

Mega-bioindustrie is een gevaar voor gezondheid

Gezondheid vergeten in discussie over megastal
Enorme stallen zullen landelijk gezien vast beter voor het milieu zijn. Hoe zit het met gezondheidsrisico’s?

In de discussie over mega-bioindustrie spelen de gezondheidsaspecten een steeds kleinere rol. Op gemeentelijk niveau wordt gekeken waar de kosten voor wegaanpassingen moeten worden neergelegd en of de ruimtelijke inpassing wel voldoende is. Dit leidt tot nokhoogte-eisen en de vraag in hoeverre een stal achter een rij bomen te verschuilen is.

Op rijks- en provinciaal niveau argumenteert men dat mega-industrie beter in staat is modernere technieken toe te passen. Twee nieuwe, mega-biofabrieken met zuiverende installaties stoten landelijk gezien inderdaad minder ammoniak, fijnstof en stank uit dan de 35 familiebedrijven die zij vervangen. Maar op lokale schaal ontstaat er een ander beeld. De omliggende dorpen bij zo’n bedrijf krijgen juist te maken met een extreem hoge uitstoot. Als een bedrijf 15 tot 20 keer zo groot wordt, heb je er niets aan dat de helft van de fijn stof en geur gefilterd wordt.

Soms lijkt het de wereld op z’n kop. Een kwetsbaar natuurgebied drie kilometer verderop kan vanwege de ammoniakuitstoot de komst van een biofabriek tegenhouden maar een astmatisch kind, dat 500 meter van deze biofabriek woont, kan dat niet. Zij zal het fijnstof gewoon moeten slikken of inademen. En wat te denken van de werknemers die risico op gezondheidsschade lopen. Moet die groep uit de samenleving gezet worden omdat zij infecties kunnen overdragen?

Maar hoe heeft het zover kunnen komen? We gaan daarvoor een paar jaar terug. De reconstructie is gestart als maatregel om de concentratie van intensieve veehouderijen tegen te gaan. De varkenspest had geleerd hoe kwetsbaar de sector is en hoe hoog de infectiedruk in deze concentratiegebieden is. Nadat het inenten van varkens toegestaan werd viel de reden tot verspreiding weg. Daarna is reconstructie een instrument geworden om de intensieve veehouderij uit de nabijheid van natuurgebieden te krijgen. In beide gevallen gaat het om het verplaatsen van bedrijven. Wel was enige uitbreiding voorzien, maar toen dat tot grote schaalsprongen leidde, ging het mis.

Vanuit iedere bestuurslaag zijn moties ingediend met het verzoek de gezondheidsaspecten van de intensieve veehouderij te onderzoeken. Door de Tweede Kamer aangenomen moties worden niet uitgevoerd door het ministerie. Vragen hierover bij de laatste begrotingsbehandeling zijn door minister Verburg niet beantwoord. Dat is jammer, vooral voor de sector zelf. Onderzoek geeft duidelijkheid en kan aanleiding zijn voor gebruik van andere methoden. Opmerkelijk is meer dan 50 procent van de mensen die in Nederland in de intensieve veehouderij werken, besmet is met de bacterie MRSA. Dit percentage is in Denemarken twee procent. Hoe zou dat toch komen?

Ondanks verzet van grote delen van de bevolking maar ook van boeren die de dupe dreigen te worden van de enorme schaalvergroting, verhogen de provincies de druk op gemeenten om de reconstructie vooral door te laten gaan en megastallen mogelijk te maken. Een belangrijk argument hiervoor is dat men schadeclaims vreest van ondernemers die op voorhand al grond hebben aangekocht. Maar welke claims kan de overheid in de toekomst verwachten vanwege gezondheidsschade? Uiteindelijk komt het erop neer, dat de samenleving voor deze kosten opdraait.

Kortom: we kennen de risico’s, maar we weten nog niet wat de schaalsprong in de bio-industrie zal doen met onze gezondheid. We hebben goed onderzoek nodig om een gezonde leefomgeving voor de dorpen te garanderen.

Overijssel koerst blind af op het vestigen van nieuwe mega-bioindustrie. Brabant lijkt het wel te beseffen en heeft het Rijk om nader onderzoek gevraagd. De minister echter blijft stil.

Douwe Bouma en Jan Veldhuis
bestuursleden van de stichting Vroomshoop geen mesthoop

Onderzoek naar risico's infectieziekten 12 mrt 2008 15:19
Er komen onderzoek en maatregelen om te voorkomen dat mensen besmet worden met ziekten uit de veehouderij. Dat heeft minister Verburg de Tweede Kamer toegezegd. De minister reageerde positief op een verzoek van PvdA en CDA die daarover vanmiddag een motie indienden. Deze fracties maken zich over infecties als vogelgriep en MRSA die vanuit de veehouderij naar mensen kunnen overslaan. Ze willen onderzoek naar maatregelen om de infectiedruk laag te houden en voorstellen voor de veehouderij om volksgezondheidsrisico’s te beperken. Ook zegde de minister toe een internationale conferentie over dit thema te organiseren

Bewoners van enkele buurtschappen rond de Achterhoekse plaats Etten
zijn een burgerinitiatief gestart tegen de komst van grote megastallen.
Dat meldt dagblad De Gelderlander. Doel van het initiatief is te bereiken dat dergelijke grote bedrijven niet worden gebouwd in de aangewezen landbouwontwikkelingsgebieden, maar op nieuw aan te wijzen zogenoemde bio-industrieterreinen. De initiatiefnemers willen samenwerken met bewoners uit de omgeving van Halle Heide en Aalten, waar ook LOG's staan gepland. Verder willen ze sympathisanten werven elders in Gelderland. Provinciale Staten van Gelderland zijn verplicht een uitspraak te doen over een burgerinitatief als er minstens 1.500 handtekeningen worden opgehaald. Ook in Overijssel zijn burgerinitiatieven tegen megastallen gestart.

PvdA: stel extra eisen aan megastallen 28 feb 2008 18:33
Aan megastallen moeten extra eisen worden gesteld op het gebied van duurzaamheid en dierenwelzijn. Volgens Tweede Kamerlid Harm Evert Waalkens (PvdA) kan de Maatlat Duurzame Veehouderij daarbij als uitgangspunt dienen. Dat zei hij vandaag in een debat met landbouwminister Gerda Verburg over de veehouderij. Waalkens stelt voor bedrijven vanaf een bepaalde schaalgrootte te verplichten 45 punten te halen op de maatlat. Dit betekent dat zij bovenwettelijke maatregelen dienen te nemen om dierenwelzijn en duurzaamheid te bevorderen. Om welke omvang het moet gaan, wilde hij nog niet zeggen. De PvdA’er kreeg steun van zijn collega Ger Koopmans (CDA). Die noemde het een goed idee 'een tandje extra' te vragen. Voorzitter Albert Jan Maat van LTO vindt het voorstel 'interessant'. "Dergelijke investeringen blijken ook steeds vaker goed te zijn voor de kostprijs." Milieudefensie is sceptisch en verwacht dat de problemen rondom megastallen hierdoor niet worden opgelost. Verburg geeft voorlopig nog geen steun aan dit idee. Zij zal het eerst bespreken met minister Jacqueline Cramer van Vrom. Een belangrijk punt is of het juridisch haalbaar is een onderscheid in schaalgrootte te maken. Waalkens vroeg tevens aandacht voor de plaatsing van megabedrijven. Nu komen die vaak in landbouwontwikkelingsgebieden en die zijn daar volgens hem niet voor bedoeld. Hij pleitte daarom voor agro-industriële vestigingsplaatsen. De provincies zouden die gebieden kunnen aanwijzen.

Maat: bouwblok niet groter dan 3,5 hectare 28 feb 2008 14:36
Het bouwblok van agrarische bedrijven moet in beginsel niet groter worden dan 3,5 hectare. Deze grens zou moeten gelden voor bedrijven in landbouwontwikkelingsbieden. Bovendien zou de ondernemer bij zijn bedrijf moeten wonen. Dat zegt LTO-voorzitter Albert Jan Maat in dagblad Trouw van vanochtend. Maats uitspraak is opmerkelijk, omdat nog geen week geleden ZLTO-voorzitter Antoon Vermeer pleitte voor een maximumgrens van 3 hectare in landbouwontwikkelingsgebieden; in verwevingsgebieden zou dat iets lager, op 2,5 hectare, moeten liggen. De Kamer debatteert vanmiddag met minister Gerda Verburg over haar visie op de (duurzame) veehouderij. Megastallen en megabedrijven vormen een belangrijk thema in dat debat. Maat gelooft niet dat het met de ontwikkeling van megabedrijven in Nederland zo’n vaart zal lopen.

VWA: megastal geen risico voor volksgezondheid 25 feb 2008 15:56
Grote varkensstallen (megastallen) brengen geen extra risico’s voor de volksgezondheid met zich mee. Dat concludeert het Bureau Risicobeoordeling van de Voedsel en Waren Autoriteit. De VWA adviseert de ministers van LNV (Landbouw Natuurbeheer en Visserij) en van VWS (Volksgezondheid Welzijn en Sport). Volgens het bureau van de VWA is de dreiging van bijvoorbeeld een uitbraak onder mensen van een gemuteerd varkensinfluenzavirus niet duidelijk groter dan bij gangbare varkenshouderijen. Het welzijn in dit soort stallen is volgens het bureau vooral afhankelijk van vakbekwaamheid, toewijding en betrokkenheid van de dierverzorger.